ระเบียบปฏิบัติศาสนพิธีกฐิน

ความหมายของกฐิน

????????? คำว่า ?กฐิน? เป็นชื่อของไม้แม่สะดึง ซึ่งสำหรับขึงผ้าให้ตึงแล้วเย็บหรือปักตามความต้องการเป็นพระบรมพุทธานุญาตที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงอนุญาตแก่พระภิกษุผู้อยู่จำพรรษาครบถ้วนไตรมาสให้มีโอกาสได้กรานกฐิน (รับผ้ากฐิน) ในท้ายฤดูฝนเพื่อจักได้ขยายเขตจีวรการออกไปตลอดฤดูเหมันต์ ซึ่งมีอธิบายไว้แล้วในวินัยมุขเล่ม ๓ กัณฑ์ที่ ๒๖

ประเภทกฐิน

????????? กฐินแบ่งประเภทเป็น ๒ คือ กฐินหลวง ๑ กฐินราษฎร์ ๑

?

??????????กฐินหลวง แบ่งประเภทออกไปเป็น ๓ คือ

????????? ๑. พระกฐินหลวง คือ พระกฐินซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จพระราชดำเนินทรงทอดด้วยพระองค์เองในพระอารามหลวง ในกรุงเทพมหานคร ๑๙ พระอาราม แต่จะเสด็จเพียง ๙ พระอาราม นอกนั้นพระราชทานให้พระบรมวงศานุวงศ์นำไปพระราชทานแทนพระองค์

????????? ๒. พระกฐินต้น คือ พระกฐินที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว มีพระราชประสงค์ถวายกฐินเป็นกรณีพิเศษแก่วัดใดวัดหนึ่ง

????????? ๓. พระกฐินพระราชทาน คือ พระกฐินซึ่งพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงมอบหมายให้พระบรมวงศานุวงศ์ หรือข้าราชการ กรม กอง นำไปถวายแทนพระองค์ในพระอารามหลวงทั้งกรุงเทพมหานครและหัวเมือง

?

????????? กฐินราษฎร์ คือ กฐินที่ทายกทายิกา หรือสหธรรมิกด้วยกัน มีศรัทธานำไปถวาย

ในวัดราษฎร์ ซึ่งมีทั้งเป็นของเอกชนและทั้งเป็นของคณะสามัคคี

?

ก่อนถึงวันถวายกฐิน

??????? เมื่อเจ้าอาวาสทราบกำหนดวันถวายกฐินแน่นอนแล้ว ควรซักซ้อมพระสงฆ์ผู้ที่จะรับกฐิน

การอปโลกน์กฐิน การสวดให้ผ้ากฐิน การกรานกฐิน การอนุโมทนากฐิน ให้อยู่ในเกณฑ์เรียบร้อย

????????? เมื่อใกล้จะถึงวันทอดกฐินอีก ๑-๒ วัน ให้จัดการทำความสะอาดบริเวณวัดให้สะอาดเรียบร้อยก่อน ซึ่งเป็นการเพิ่มความพอใจให้เจ้าภาพอย่างมาก

?

สิ่งจำเป็นที่จะต้องจัดจะต้องทำ

๑. ศาลาการเปรียญ ต้องปัดกวาดให้สะอาด กำจัดขยะมูลฝอยในบริเวณใกล้เคียง

๒. อุโบสถ ต้องปัดกวาดทำความสะอาด พระประธาน แม้ผ้าห่มพระซึ่งมีอยู่ก่อนแล้วก็ควรนำออกเสียด้วย สิ่งสกปรกที่มีอยู่ตามฐานชุกชี ดอกไม้เห*่ยวแห้งที่อยู่ในแจกันหน้าพระหรือที่โต๊ะบูชาต้องนำออกให้หมดชำระแจกันเสียให้สะอาด และจัดที่บูชา ธูป เทียน ดอกไม้ แจกันดอกไม้พานให้อยู่ในเกณฑ์น่าดูน่าชม

๓. เครื่องปูลาดอาสนะ และของใช้ที่จำเป็น ต้องจัดเตรียมหาไว้ให้เพียงพอแก่ความต้องการถ้าในวัดมีไม่พอ ควรจัดหามาให้พอ ในที่บางแห่งนิยมถวายผ้ากฐินที่ศาลาการเปรียญ ควรจัดที่ตั้งผ้ากฐิน และบริวารกฐินอุปกรณ์อื่น และไทยทานที่จะถวายพระสงฆ์ ไว้รับรองเจ้าภาพด้วย เพื่อสะดวกเมื่อเจ้าภาพมาถึงวัดและควรจัดหาโต๊ะพอวางพานแว่นฟ้าได้ ๑ ตัวพร้อมทั้งผ้าคลุมโต๊ะ ๑ ผืน ตั้งไว้ในที่ใกล้อาสน์สงฆ์ตรงหน้าพระเถระรูปที่ ๒ เพื่อเจ้าภาพจักได้วางผ้ากฐินบนโต๊ะนั้น

????????? ๔. เจ้าอาวาสต้องสั่งให้พระสงฆ์ในวัดโกนหนวด ตัดเล็บ ซักฟอกสบงจีวรเสียให้เรียบร้อย

?